Czynniki odpornosci wrodzonej
medycynaDo czynników odporności wrodzonej czynnej zaliczamy również niedawno wykryte substancje — fitoaleksyny, działające grzybostatycznie (tzn. hamujące kiełkowanie zarodników i wzrost strzępek rostkowych oraz czyniące je mniej zdolnymi do zakażania) lub nawet grzybobójczo. Prawdopodobnie istnieją one w zdrowych komórkach rośliny w ilościach śladowych, ale ich zawartość znacznie się zwiększa pod wpływem normalnego zakażenia lub pod wpływem inokulacji nawet nieodpowiednim pasożytem. Fitoaleksyny mogą również wytwarzać się pod wpływem uszkodzenia przez niektóre substancje chemiczne, między innymi po zastosowaniu niektórych fungicydów zawierających związki metali. Działanie fitoaieksyn jest najczęściej miejscowe, choć znane są przypadki przemieszczania się ich. Jedną z najlepiej zbadanych fitoaleksyn jest pisatyna, substancja z grupy związków aromatycznych, która powstaje w endokarpie strąka fasoli w wyniku inokulacji odpowiednimi grzybami patogenicznymi. W endokarpie strąka fasoli tworzy się również faseolina w wyniku inokulacji nieodpowiednim patogenem Phytophthora infestans. Na bulwach odpornych odmian ziemniaka zakażonych przez Phytophthora infestans wytwarza się więcej fitoaleksyn niż na bulwach wrażliwych. Poza tym znane są następujące fitoaleksyny: trifoliryzyna z koniczyny czerwonej, sokumaryna z korzeni marchwi i wiotatyna z bobu. Przypuszcza się, że fitoaleksyny tworzą się pod wpływem następujących patogenów: Diplocarpon rosae, Leptosphaeria nodorum i Alternaria sp. na krzyżowych i na pomidorze. Fitoaleksyny są to substancje niespecyficzne dla grzybów.
